Một năm mới lại bắt đầu, mang theo không khí hân hoan của mùa xuân và những kỳ vọng mới cho nền kinh tế. Trong không khí ấy, những sự kiện trọng đại của đất nước đang diễn ra, vẽ nên bức tranh tổng thể với những tín hiệu lạc quan và định hướng phát triển mạnh mẽ. Đối với cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể – những “tế bào” sống động nhất của nền kinh tế – việc nắm bắt và thích ứng với những xu hướng, chính sách mới này không chỉ là cơ hội mà còn là chìa khóa để phát triển bền vững. Hãy cùng chúng tôi phân tích những điểm nhấn quan trọng từ các thông tin tài chính – kinh tế mới nhất và rút ra bài học thực tiễn cho hành trình kinh doanh của bạn trong năm 2026 đầy hứa hẹn.
Bức Tranh Kinh Tế Việt Nam 2021-2025: Nền Tảng Vững Chắc Cho Sự Bứt Phá
Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, chúng ta có quyền tự hào về một chặng đường “vượt gió ngược” đầy ấn tượng của nền kinh tế. Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tăng trưởng GDP bình quân đạt 6,3% – một con số đáng ghi nhận trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động. Quy mô nền kinh tế đã tăng từ 346 tỷ USD (năm 2020) lên 514 tỷ USD (năm 2025), đưa GDP bình quân đầu người đạt hơn 5.000 USD. Đặc biệt, chúng ta duy trì được 10 năm xuất siêu liên tiếp, trong khi bội chi và nợ công luôn được kiểm soát trong giới hạn an toàn (nợ công năm 2025 giảm còn khoảng 36% GDP, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cho phép 60%).
Những thành tựu của nhiệm kỳ Đại hội XIII đã tạo dựng nền tảng quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội và đối ngoại cho đất nước. Nhiệm kỳ Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ mở ra một chặng đường phát triển mới, mang tính bứt phá về chất lượng, hiệu quả và chiều sâu.
Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, sự ổn định vĩ mô này chính là “mặt bằng” an toàn để bạn tập trung phát triển sản xuất kinh doanh. Lạm phát được kiểm soát, tỷ giá ổn định, nợ công trong ngưỡng an toàn… tất cả tạo nên một môi trường đầu tư minh bạch và dự đoán được, giúp giảm thiểu rủi ro cho các kế hoạch dài hạn.
Định Hướng Phát Triển Mới Và Cơ Hội Cho Kinh Tế Tư Nhân
Một trong những thông tin đáng chú ý là việc tái định vị vai trò của kinh tế nhà nước theo hướng dẫn dắt, kiến tạo và mở đường, như được nêu trong Nghị quyết số 79-NQ/TW. Điều này không làm giảm vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, mà ngược lại, mở ra không gian rộng lớn hơn.
Khi kinh tế nhà nước tập trung vào các lĩnh vực then chốt, trọng điểm và dẫn dắt, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thì kinh tế tư nhân – đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ – sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ trong các ngành nghề sáng tạo, dịch vụ, sản xuất hàng tiêu dùng và chuỗi cung ứng. Bạn có thể xem đây là tín hiệu tích cực để mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô hoặc đổi mới mô hình kinh doanh.
Gợi Ý Hành Động Cho Doanh Nghiệp Nhỏ
- Tìm kiếm cơ hội hợp tác: Các doanh nghiệp nhà nước khi chuyển hướng sang vai trò dẫn dắt sẽ cần nhiều đối tác trong chuỗi cung ứng, dịch vụ bổ trợ. Hãy chủ động tìm hiểu và kết nối.
- Tập trung vào lĩnh vực lõi: Thay vì dàn trải, hãy chuyên sâu vào ngành nghề thế mạnh của mình để tạo ra sự khác biệt và giá trị gia tăng cao.
- Chuẩn bị nguồn lực tài chính: Trong bối cảnh phát triển mới, nhu cầu vốn để nâng cấp công nghệ, mở rộng thị trường là rất lớn.
Thị Trường Vốn Sôi Động: Tín Hiệu Tích Cực Và Lời Cảnh Báo
Thị trường chứng khoán những ngày qua liên tục ghi nhận đà tăng tích cực, với VN-Index tiến sát mốc 1.900 điểm. Lực cầu tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn cho thấy dòng tiền tổ chức đang rất mạnh mẽ và niềm tin vào triển vọng kinh tế vĩ mô.
Song song đó, thị trường trái phiếu cũng sôi động không kém. Năm 2025, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 621.672 tỷ đồng. Dự báo năm 2026, khối lượng phát hành trái phiếu chính phủ sẽ tiếp tục tăng để đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư công. Điều này phản ánh hai mặt:
- Tích cực: Nền kinh tế cần nhiều vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm, tạo đà phát triển dài hạn và kéo theo cơ hội cho vô số doanh nghiệp cung ứng vật tư, thiết bị, thi công.
- Thận trọng: Áp lực lãi suất có thể gia tăng khi chính phủ huy động vốn mạnh, ảnh hưởng đến chi phí vay vốn ngân hàng của doanh nghiệp.
TS. Nguyễn Bá Hùng – Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam nhấn mạnh: “Sử dụng vốn hiệu quả – ‘chìa khóa’ huy động tài lực cho tăng trưởng”. Điều này đúng với cả nền kinh tế và từng doanh nghiệp.
Mẹo Quản Lý Tài Chính Doanh Nghiệp Trong Bối Cảnh Mới
- Đa dạng hóa nguồn vốn: Đừng chỉ phụ thuộc vào vay ngân hàng. Hãy tìm hiểu các kênh huy động vốn khác như trái phiếu doanh nghiệp (nếu đủ điều kiện), gọi vốn cộng đồng, hay các quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho startup.
- Quản lý dòng tiền chặt chẽ: Trong môi trường lãi suất có thể biến động, việc dự báo dòng tiền và tối ưu hóa vòng quay vốn lưu động là sống còn.
- Tận dụng các gói vay ưu đãi: Nhiều ngân hàng đang có chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ. Ví dụ, VietinBank tung gói vay lãi suất từ 5,1%/năm dành cho chủ shop, tiểu thương. Hãy chủ động tìm hiểu và đàm phán.
Trọng Tâm Chính Sách Thuế 2026: Sự Đồng Hành Của Nhà Nước
Năm 2026 chứng kiến nhiều chính sách thuế quan trọng chính thức có hiệu lực. Thay vì lo lắng, các doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên xem đây là cơ hội để hoạt động minh bạch, bài bản và phát triển bền vững hơn.
Bộ Tài chính đã yêu cầu đa dạng hóa phương thức truyền thông chính sách thuế đến người dân, doanh nghiệp, đảm bảo thông tin được cung cấp đầy đủ, kịp thời. Điều này thể hiện sự đồng hành của cơ quan quản lý.
Chủ Đề Nóng: Chuyển Đổi Hộ Kinh Doanh Từ Thuế Khoán Sang Kê Khai
Đây là một bước chuyển lớn, hướng tới sự công bằng và minh bạch trong môi trường kinh doanh. TS. Phan Phương Nam (Đại học Luật TP.HCM) nhận định việc này sẽ “tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh”. Tuy ban đầu có thể gây ra một số thay đổi về thủ tục, nhưng về lâu dài, lợi ích là rất rõ ràng:
- Công bằng: Mức thuế phải nộp phản ánh đúng tình hình kinh doanh thực tế.
- Minh bạch: Giúp hộ kinh doanh có báo cáo tài chính rõ ràng, thuận lợi khi cần vay vốn ngân hàng hoặc hợp tác.
- Phát triển bền vững: Tạo thói quen quản lý tài chính bài bản, là nền tảng để mở rộng quy mô lên doanh nghiệp.
PGS.TS Lý Phương Duyên (Học viện Tài chính) cũng ủng hộ việc “nâng ngưỡng miễn thuế để kinh tế tư nhân phát triển bền vững hơn”. Điều này cho thấy chính sách thuế đang hướng tới việc hỗ trợ, nuôi dưỡng các hạt giống kinh doanh thay vì gây áp lực.
Lời Khuyên Thiết Thực Cho Hộ Kinh Doanh
- Đừng chần chừ: Hãy chủ động tìm hiểu quy trình, thủ tục chuyển đổi ngay từ bây giờ. Các cơ quan thuế địa phương luôn sẵn sàng hỗ trợ tư vấn.
- Đầu tư vào công cụ quản lý: Sử dụng các phần mềm kế toán đơn giản, phù hợp để theo dõi doanh thu, chi phí. Việc này không tốn kém nhiều nhưng mang lại lợi ích lớn.
- Giữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ: Đây là thói quen cần xây dựng để phục vụ cho việc kê khai thuế chính xác và bảo vệ chính bạn khi có phát sinh.
Mẹo nhanh: Hãy dành 30 phút mỗi tuần để kiểm tra và sắp xếp lại toàn bộ hóa đơn, chứng từ phát sinh. Việc làm nhỏ này sẽ tiết kiệm cho bạn hàng giờ đồng hồ (và nhiều lo lắng) khi đến kỳ kê khai thuế.
Xu Hướng Tất Yếu: Số Hóa Và Phát Triển Bền Vững
Bức tranh kinh tế năm 2026 còn được tô điểm bởi những xu hướng mạnh mẽ: chuyển đổi số và kinh tế xanh. Thị trường bất động sản toàn cầu được dự báo sẽ định hình bởi con người, công nghệ và AI. Ngay cả trong nông nghiệp, các mô hình kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp tái sinh đang được các tập đoàn lớn như Nestlé tiên phong áp dụng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, đây không phải là điều gì quá xa vời. Số hóa có thể bắt đầu từ những bước đơn giản:
- Xây dựng trang thông tin, fanpage trên mạng xã hội để tiếp cận khách hàng.
- Sử dụng các ứng dụng quản lý bán hàng, kho vốn.
- Tham gia vào các sàn thương mại điện tử để mở rộng kênh phân phối.
Phát triển bền vững không chỉ là trách nhiệm mà còn là lợi thế cạnh tranh. Khách hàng ngày càng ưa chuộng những sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường. Hãy nghĩ đến việc tiết kiệm năng lượng trong cửa hàng/xưởng sản xuất, giảm thiểu rác thải nhựa, hay sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc bền vững.
Hành Trang Tinh Thần: Sự Kiên Cường Và Khát Vọng Vươn Lên
Nhìn vào bức tranh chung, chúng ta thấy một ngành Tài chính, một nền kinh tế với đầy đủ những thử thách, sự kiên cường và một khát vọng vươn mình mạnh mẽ. Tinh thần ấy cũng chính là thứ mà mỗi chủ doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh cần trang bị.
Những câu chuyện thành công như VPBank với lợi nhuận kỷ lục nhờ “sức mạnh cộng hưởng”, hay các startup trẻ giành giải thưởng quốc tế, đều bắt nguồn từ sự dám nghĩ, dám làm và không ngừng đổi mới. Môi trường kinh tế vĩ mô đang tạo điều kiện, các chính sách đang dần được hoàn thiện để hỗ trợ. Vấn đề còn lại phụ thuộc vào chính sự chủ động, sáng tạo và kiên trì của bạn.
TS. Nguyễn Đình Cung – nguyên Viện