Chắc hẳn, không ít lần bạn – những chủ doanh nghiệp nhỏ, những người đứng đầu hộ kinh doanh – cảm thấy choáng ngợp trước một “rừng” thông tin về thuế, kế toán, và các quy định pháp lý mới liên tục được cập nhật. Giữa bộn bề công việc kinh doanh, việc theo dõi và nắm bắt kịp thời những thay đổi này dường như là một thách thức không nhỏ. Nhưng bạn biết không, việc chủ động cập nhật kiến thức không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành trơn tru, mà còn là chìa khóa để tối ưu chi phí, giảm thiểu rủi ro và tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng điểm qua những thông tin tài chính – kế toán mới nhất và quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần biết để chuẩn bị cho một năm tài chính minh bạch, hiệu quả.
Những Thay Đổi Pháp Lý Quan Trọng: Đừng Bỏ Lỡ!
Năm 2025 – 2026 chứng kiến nhiều điều chỉnh có tác động trực tiếp đến công tác kế toán và thuế của doanh nghiệp. Hiểu rõ và áp dụng đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh được những sai sót không đáng có.
Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Mới Và Nghị Định Hướng Dẫn
Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) số 67/2025/QH15 đã chính thức được thông qua, kéo theo sự ra đời của Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết. Đây là văn bản có tầm ảnh hưởng rộng lớn, định hình lại nhiều quy định về căn cứ tính thuế, thuế suất và các chính sách ưu đãi.
Việc nắm vững Nghị định 320/2025/NĐ-CP không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp rà soát lại các khoản chi phí được trừ, các khoản thu nhập được miễn thuế, từ đó lên kế hoạch tài chính và đầu tư một cách thông minh hơn.
Một số điểm doanh nghiệp cần lưu ý bao gồm:
- Quy định mới về chi phí được trừ và không được trừ: Hãy đặc biệt chú ý đến các khoản chi phí liên quan đến quảng cáo, tiếp thị, chi phí nghiên cứu phát triển (R&D), và các khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Thuế suất và ưu đãi thuế: Cập nhật các mức thuế suất phổ thông cũng như các ưu đãi thuế đặc thù cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp.
- Phương pháp xác định thu nhập chịu thuế: Đảm bảo bộ phận kế toán của bạn đang áp dụng đúng phương pháp kê khai (khấu trừ hay trực tiếp) phù hợp với điều kiện và ngành nghề kinh doanh.
Thông Tư 99/2025/TT-BTC: “Cuốn Cẩm Nang” Kế Toán Mới
Thay thế cho Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 99/2025/TT-BTC về Chế độ kế toán doanh nghiệp chính thức có hiệu lực và mang theo nhiều thay đổi đáng kể. Điều này yêu cầu doanh nghiệp phải điều chỉnh hệ thống sổ sách, chứng từ và phần mềm kế toán (nếu có) để phù hợp.
- Hệ thống tài khoản kế toán: Một số tài khoản có thể được bổ sung, sửa đổi mã số hoặc cách thức phản ánh. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến việc hạch toán hàng ngày.
- Hệ thống biểu mẫu báo cáo tài chính, báo cáo quản trị: Các mẫu sổ kế toán, bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh có thể được cập nhật theo mẫu mới. Doanh nghiệp cần tải về và sử dụng đúng các biểu mẫu này khi lập báo cáo năm 2025 trở đi.
- Nguyên tắc ghi nhận và đánh giá: Có thể có điều chỉnh về cách ghi nhận doanh thu, chi phí, đánh giá hàng tồn kho và tài sản cố định, đòi hỏi sự chính xác cao từ kế toán viên.
Cập Nhật Công Cụ Hỗ Trợ: HTKK Phiên Bản 5.5.4
Để đáp ứng kịp thời những thay đổi từ luật mới, Cục Thuế đã nâng cấp ứng dụng Hỗ trợ kê khai (HTKK) lên phiên bản 5.5.4. Phiên bản này là bắt buộc để thực hiện các tờ khai thuế theo quy định mới, đặc biệt là liên quan đến Luật Thuế TNDN 2025.
Lời khuyên thực tế: Nếu doanh nghiệp bạn đang sử dụng HTKK để kê khai thuế trực tiếp, hãy truy cập ngay trang chủ của Tổng cục Thuế để tải về và cài đặt bản mới nhất. Việc sử dụng phiên bản cũ có thể dẫn đến lỗi phần mềm, số liệu kê khai không chính xác và trục trặc khi nộp tờ khai qua mạng.
Hành động ngay: Tải và nâng cấp HTKK 5.5.4 để đảm bảo việc kê khai, nộp thuế điện tử diễn ra suôn sẻ, đúng hạn.
Những Vấn Đề Kế Toán Thực Tế Thường Gặp Và Cách Xử Lý
Bên cạnh các văn bản mới, hàng ngày kế toán doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với những nghiệp vụ phức tạp. Dưới đây là giải đáp cho một số vấn đề thường gặp:
Hạch Toán Các Khoản Tiền Phạt Và Truy Thu Thuế
Khi doanh nghiệp bị phát hiện sai sót dẫn đến truy thu thuế hoặc bị phạt chậm nộp, việc hạch toán cần được thực hiện chính xác. Các khoản tiền phạt, tiền chậm nộp thuế TNDN, GTGT, TNCN không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Chúng phải được hạch toán vào bên Nợ của tài khoản 811 – “Chi phí khác” hoặc tài khoản 421 – “Lợi nhuận chưa phân phối” (nếu điều chỉnh sai sót của năm trước).
Quản Lý Hóa Đơn Điện Tử Hiệu Quả
Hóa đơn điện tử không còn là xu hướng mà là quy định bắt buộc. Để tránh rủi ro:
- Lập hóa đơn đúng thời điểm: Xuất hóa đơn khi giao hàng, cung ứng dịch vụ hoặc khi thanh toán, tùy theo thỏa thuận nhưng phải đúng quy định.
- Kiểm tra kỹ thông tin: Đảm bảo các thông tin trên hóa đơn như mã số thuế, tên người mua, hàng hóa/dịch vụ, số tiền… là chính xác tuyệt đối.
- Lưu trữ an toàn: Sao lưu định kỳ dữ liệu hóa đơn điện tử cả trên phần mềm và trên các thiết bị lưu trữ ngoài. Thời gian lưu trữ tối thiểu là 10 năm.
Lập Và Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Cuối Năm
Báo cáo tài chính (BCTC) là “bức tranh” toàn cảnh về sức khỏe doanh nghiệp. Việc lập BCTC theo đúng Thông tư 99 là bắt buộc. Nhưng quan trọng hơn, bạn cần biết đọc và phân tích chúng:
- Bảng Cân đối kế toán: Cho biết tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp tại một thời điểm. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao có thể cảnh báo về rủi ro tài chính.
- Báo cáo Kết quả hoạt động kinh doanh: Cho thấy doanh nghiệp lãi hay lỗ trong kỳ. Hãy so sánh tỷ suất lợi nhuận gộp, lợi nhuận thuần qua các kỳ để đánh giá xu hướng.
- Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ: “Tiền mặt là vua”. Báo cáo này cho bạn biết tiền thực tế sinh ra từ hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính. Một doanh nghiệp có lợi nhuận nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm là một tín hiệu đáng lo ngại.
Bí Quyết Quản Lý Tài Chính – Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Nhỏ
Sự minh bạch trong tài chính không chỉ để đối phó với cơ quan thuế, mà chính là để bạn làm chủ được đồng tiền, làm chủ được tương lai của doanh nghiệp mình.
Dưới đây là một số mẹo nhỏ giúp bạn vượt qua những khó khăn ban đầu:
- Tách bạch tài chính doanh nghiệp và cá nhân: Mở tài khoản ngân hàng riêng cho doanh nghiệp. Mọi thu chi đều thực hiện qua tài khoản này. Điều này giúp việc theo dõi dòng tiền, lập báo cáo trở nên dễ dàng và khoa học hơn rất nhiều.
- Lập kế hoạch thuế hàng quý: Đừng đợi đến cuối năm. Hãy dành thời gian mỗi quý để ước tính số thuế phải nộp (TNDN tạm tính, GTGT, TNCN…). Việc này giúp bạn chủ động trích lập quỹ, tránh tình trạng “sốc” khi đến kỳ nộp thuế.
- Ứng dụng công nghệ: Đừng ngại đầu tư vào một phần mềm kế toán phù hợp với quy mô. Các phần mềm hiện đại không chỉ giúp tự động hóa việc hạch toán, lập báo cáo, mà còn tích hợp hóa đơn điện tử, kê khai thuế, giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót đến mức tối đa.
- Xây dựng mối quan hệ với chuyên gia: Nếu không thể tự mình đảm đương hoặc không muốn thuê nhân sự kế toán toàn thời gian, hãy tìm đến một đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán thuê ngoài uy tín. Một chuyên gia kế toán thuế giàu kinh nghiệm sẽ là cánh tay đắc lực, giúp bạn yên tâm tập trung vào kinh doanh.
Hành trình xây dựng và phát triển doanh nghiệp chưa bao giờ là dễ dàng. Những thay đổi về chính sách, thuế khóa có thể là thách thức, nhưng cũng chính là cơ hội để những doanh nghiệp chủ động, nghiêm túc tái cơ cấu và vận hành một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn. Hãy coi việc tuân thủ pháp luật kế toán, thuế không phải là gánh nặng, mà là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững của bạn. Khi tài chính minh bạch, bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng nhất về hiệu quả hoạt động, từ đó đưa ra những quyết định kinh doanh sáng suốt và đầy tự tin.
Để luôn đồng hành và cập nhật kịp thời những thông tin mới nhất, đừng quên theo dõi các kênh chia sẻ kiến thức chuyên môn hữu ích. Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết phân tích sâu và tư vấn thực tế từ các chuyên gia tại website Kế toán Thuế Online (KTO) và Facebook KTO.
Nguồn tham khảo chính:
- Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính.
- Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế.