Chào bạn, những ngày đầu năm 2026 này, hẳn nhiều chủ hộ kinh doanh, chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang bận rộn với việc ổn định sản xuất và tìm hiểu những chính sách mới. Có một tin vui mà chắc hẳn nhiều người đã nghe qua: mức doanh thu miễn thuế đã được nâng lên. Đây không chỉ là một thay đổi về con số, mà còn là một sự hỗ trợ thiết thực, tạo đà và không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân sôi động nhất. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội luôn là những quy định mới cần nắm vững. Bài viết này sẽ cùng bạn đi sâu phân tích Nghị định 68/2026/NĐ-CP – văn bản “chìa khóa” quy định về thuế với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, giúp bạn kinh doanh minh bạch, an tâm và tối ưu nhất.
Ngưỡng 500 Triệu Đồng: Cánh Cửa Miễn Thuế Mở Rộng Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Quy định nổi bật và được quan tâm nhất chính là ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm. Đây là một bước tiến đáng kể, phản ánh sự thấu hiểu của Nhà nước đối với những khó khăn ban đầu của các hộ kinh doanh quy mô nhỏ.
Việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng không đơn thuần là giảm gánh nặng thuế khóa. Nó còn là một thông điệp khuyến khích, tạo điều kiện để các hộ kinh doanh tập trung vốn lưu động tái đầu tư, mở rộng quy mô và từng bước trưởng thành một cách vững chắc.
Cụ thể, theo Điều 3 và Điều 4 Nghị định 68/2026:
- Không chịu thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống. Điều này có nghĩa nếu doanh thu cả năm của bạn dưới hoặc bằng 500 triệu, bạn sẽ không phải tính, kê khai và nộp hai loại thuế quan trọng này.
- Phải chịu thuế GTGT và TNCN: Khi doanh thu năm trên 500 triệu đồng. Lúc này, bạn chính thức bước vào nhóm đối tượng nộp thuế và cần tuân thủ các quy định về kê khai.
Mẹo nhỏ cho bạn: Hãy theo dõi sát sao doanh thu của mình, đặc biệt là vào các quý cuối năm. Nếu ước tính cả năm vượt ngưỡng 500 triệu, bạn cần chuẩn bị ngay tinh thần và hồ sơ để thực hiện kê khai thuế theo quý hoặc tháng (nếu thuộc diện phải khai theo tháng). Đừng để “nước đến chân mới nhảy”.
Trường hợp đặc biệt: Kinh doanh nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm
Đây là điểm rất nhân văn và linh hoạt của chính sách mới. Giả sử bạn vừa kinh doanh quán cà phê (ngành dịch vụ ăn uống), vừa có một cửa hàng bán quần áo (ngành bán lẻ). Tổng doanh thu cả năm của cả hai cơ sở là 800 triệu đồng.
- Theo quy định, bạn được lựa chọn áp dụng mức trừ 500 triệu đồng vào doanh thu của một hoặc một số ngành nghề/địa điểm sao cho có lợi nhất.
- Ví dụ: Bạn có thể chọn trừ 500 triệu vào doanh thu của quán cà phê (giả sử doanh thu quán này là 450 triệu), số còn lại 50 triệu được trừ tiếp vào doanh thu cửa hàng quần áo. Như vậy, chỉ phần doanh thu vượt quá 500 triệu (300 triệu trong ví dụ này) mới là căn cứ tính thuế TNCN.
- Nguyên tắc vàng: Tổng mức được trừ tối đa vẫn là 500 triệu đồng/năm cho toàn bộ hoạt động kinh doanh.
Chuyển Đổi Từ Thuế Khoán Sang Kê Khai: Hành Trình Minh Bạch Hóa
Nghị định 68/2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong công tác quản lý thuế, khuyến khích và từng bước đưa các hộ kinh doanh từ mô hình “khoán thuế” sang “kê khai thuế”. Đây là xu thế tất yếu để xây dựng một hệ thống minh bạch, công bằng và bền vững.
Những “lộ trình” cụ thể từ cơ quan thuế
Điều 17 Nghị định quy định rõ trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc hướng dẫn chuyển đổi:
- Với hộ đã nộp thuế năm 2025 (theo khoán hoặc kê khai) có doanh thu trên 500 triệu: Cơ quan thuế sẽ rà soát và hướng dẫn bạn thực hiện kê khai, nộp thuế năm 2026 theo phương pháp mới (thường là phương pháp trực tiếp trên doanh thu).
- Với hộ có doanh thu năm 2025 từ 500 triệu trở xuống: Bạn sẽ thực hiện thông báo doanh thu cho năm 2026 (theo mẫu quy định) thay vì kê khai thuế. Đây là thủ tục đơn giản hơn rất nhiều.
Quy định “xóa áp lực” cho quá khứ
Một điểm gỡ bỏ rất nhiều lo lắng cho các hộ kinh doanh được quy định tại Khoản 5, Điều 17:
Khi chuyển từ thuế khoán các năm trước (2025 trở về trước) sang kê khai từ 2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại hay truy thu thuế các năm trước. Đồng thời, không xử phạt đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện đúng theo phương pháp khoán trước đây.
Quy định này như một “lời cam kết” giúp các hộ kinh doanh yên tâm bước vào hành trình kê khai minh bạch mà không phải e ngại những rủi ro từ quá khứ, trừ trường hợp có hành vi cố ý che giấu doanh thu để trốn thuế.
Bài Toán Cho Thuê Bất Động Sản: Tối Ưu Mức Trừ 500 Triệu
Nếu bạn có thu nhập từ cho thuê nhà, mặt bằng, quy định mới cũng mang lại lợi ích rõ rệt và cần sự tính toán kỹ lưỡng.
- Trường hợp có nhiều bất động sản cho thuê: Bạn được lựa chọn áp dụng mức trừ 500 triệu đồng/năm vào một hoặc một số hợp đồng cho thuê. Bạn có thể ưu tiên trừ vào hợp đồng có doanh thu cao nhất để giảm số thuế phải nộp.
- Điều khoản hợp đồng là chìa khóa: Nếu bên đi thuê đứng ra khai thay, nộp thay thuế cho bạn (thường gặp trong cho thuê văn phòng, mặt bằng thương mại), hai bên BẮT BUỘC phải quy định rõ trong hợp đồng về việc này và số tiền được trừ cụ thể. Điều này tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi cho cả đôi bên.
Ví dụ thực tế: Bạn cho thuê 2 căn nhà. Nhà A thuê 15 triệu/tháng (180 triệu/năm), Nhà B thuê 40 triệu/tháng (480 triệu/năm). Bạn nên chọn trừ 500 triệu vào hợp đồng thuê Nhà B trước. Doanh thu 480 triệu của Nhà B sẽ được miễn thuế TNCN hoàn toàn. Bạn còn dư 20 triệu từ mức trừ, có thể trừ tiếp vào doanh thu 180 triệu của Nhà A. Khi đó, chỉ phần doanh thu 160 triệu (180 – 20) của Nhà A là chịu thuế.
Những Điều Khoản Chuyển Tiếp & Công Việc Cần Làm Ngay
Giai đoạn chuyển giao năm 2026 có một số quy định đặc biệt mà bạn cần ghi nhớ để tránh sai sót.
Về thời hạn nộp tờ khai đầu năm 2026
Điều 18 quy định một lịch trình “nới lỏng” đáng chú ý: Nếu khai thuế theo tháng, bạn có thể nộp tờ khai thuế cho cả 3 tháng đầu năm (tháng 1, 2, 3/2026) chậm nhất vào ngày 20/4/2026. Đây là khoảng thời gian quý giá để các hộ kinh doanh mới làm quen với việc kê khai có thể chuẩn bị hồ sơ chu đáo.
Về hàng tồn kho và tài sản cố định (Quan trọng với hộ lớn)
Quy định này áp dụng cho:
- Hộ kinh doanh năm 2025 có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên.
- Hộ từ năm 2026 lựa chọn nộp thuế TNCN theo phương pháp: (Thu nhập tính thuế) x (Thuế suất) (tức là có trừ chi phí).
Công việc bắt buộc: Bạn phải lập Bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tính đến thời điểm ngày 31/12/2025. Bảng kê này dùng làm căn cứ xác định giá vốn, chi phí khấu hao cho kỳ tính thuế năm 2026. Hãy lưu ý:
- Lưu giữ bản chính tại cơ sở kinh doanh.
- Gửi 1 bản điện tử cho cơ quan thuế cùng với hồ sơ khai thuế quý I/2026 (nếu khai quý) hoặc chậm nhất ngày 20/4/2026 (nếu khai tháng).
- Cảnh báo: Việc cơ quan thuế tiếp nhận bảng kê không có giá trị hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa, tài sản. Bạn hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của số liệu.
Hành Trang Để Bước Vào Kỷ Nguyên Kê Khai Minh Bạch
Thay đổi luôn đi kèm với những bỡ ngỡ ban đầu. Nhưng hãy nhìn nhận việc chuyển sang kê khai thuế như một bước đệm quan trọng để nâng tầm quản trị doanh nghiệp của bạn. Khi bạn nắm rõ doanh thu, chi phí, bạn sẽ có cái nhìn sắc nét hơn về hiệu quả kinh doanh, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược chính xác.
- Bắt đầu từ thói quen ghi chép: Dù nhỏ, hãy tập ghi chép lại mọi khoản thu, chi hàng ngày. Có thể đơn giản bằng sổ sách, hoặc tận dụng các ứng dụng quản lý chi tiêu cá nhân.
- Phân loại và lưu trữ chứng từ: Hóa đơn mua vào, hóa đơn bán ra, hợp đồng, phiếu chi… hãy sắp xếp chúng theo thứ tự thời gian và lưu trữ cẩn thận. Đây là bằng chứng quan trọng nhất cho mọi số liệu bạn kê khai.
- Chủ động tìm hiểu và đặt câu hỏi: Đừng ngần ngại liên hệ với cán bộ thuế quản lý trực tiếp của bạn để được hướng dẫn. Tham gia các buổi tập huấn, hội thảo trực tuyến do cơ quan thuế hoặc các đơn vị tư vấn uy tín tổ chức.
Những chính sách mới như Nghị định 68/2026/NĐ-CP luôn là những cánh cửa mở ra cơ hội. Chúng được xây dựng với mong muốn đồng hành, tháo gỡ khó khăn và tạo môi trường thuận lợi nhất cho sự phát triển của từng hộ kinh doanh, từng cá nhân khởi nghiệp – vốn là những mầm xanh quan trọng nhất của nền kinh tế. Hành trình từ một hộ kinh doanh nhỏ lẻ trở thành một doanh nghiệp có vị thế bắt đầu từ những bước đi bài bản, trong đó, việc hiểu và tuân thủ pháp luật về thuế một cách chủ động, minh bạch chính là nền tảng vững chắc nhất. Hãy xem đây là một dịp để bạn chuẩn hóa hoạt động, nâng cao năng lực quản trị và tự tin phát triển bền vững.
Để luôn cập nhật kịp thời những thông tin mới nhất, chính xác về chính sách thuế, kế toán và các hướng dẫn thực tế, bạn có thể theo dõi các kênh thông tin chính thống từ Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, hoặc tham khảo thêm tại website Kế toán Thuế Online và