Chắc hẳn, mỗi khi bắt đầu một năm mới, các anh chị chủ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể chúng ta lại có thêm một “mối bận tâm” quen thuộc: chính sách thuế năm nay có gì thay đổi không? Việc cập nhật thông tin không chỉ giúp chúng ta tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để tối ưu hóa chi phí, tập trung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh cốt lõi. Và năm 2026 này, một làn gió mới đã thực sự thổi qua với sự ra đời của Nghị định 68/2026/NĐ-CP, mang theo những điều chỉnh quan trọng, đặc biệt là ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm – một con số đáng chú ý với hầu hết chúng ta.
Ngưỡng 500 Triệu Đồng: “Mốc Son” Cho Hộ Kinh Doanh Nhỏ
Nếu doanh thu cả năm của bạn từ 500 triệu đồng trở xuống, xin chúc mừng! Bạn thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi rất thiết thực. Hãy cùng làm rõ hai loại thuế chính:
1. Thuế Giá Trị Gia Tăng (VAT)
Theo Điều 3 Nghị định 68, nếu doanh thu năm của bạn không vượt quá 500 triệu đồng, bạn không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Điều này có nghĩa bạn không phải tính, kê khai và nộp thuế GTGT hàng tháng/quý. Đây là một sự đơn giản hóa đáng kể về mặt thủ tục.
Mẹo nhỏ: Hãy theo dõi sát sao doanh thu tích lũy từ đầu năm. Nếu bạn dự đoán cuối năm có thể vượt ngưỡng 500 triệu, cần chuẩn bị tinh thần và kiến thức để chuyển sang chế độ kê khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp ngay từ quý tiếp theo.
2. Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN)
Điều 4 Nghị định cũng quy định rõ: cá nhân kinh doanh (bao gồm chủ hộ kinh doanh) có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN. Đây thực sự là một sự hỗ trợ lớn về tài chính, giúp bạn giữ lại nhiều hơn số tiền mình làm ra để tái đầu tư hoặc chi tiêu cá nhân.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Miễn thuế TNCN ở đây là cho thu nhập từ kinh doanh. Các khoản thu nhập khác như tiền lương, tiền công, chuyển nhượng bất động sản (nếu có) vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định chung của Luật Thuế TNCN.
Trường Hợp Doanh Thu Trên 500 Triệu: Cần Làm Gì?
Nếu doanh thu của bạn vượt qua con số 500 triệu đồng/năm, bạn sẽ chuyển sang nhóm đối tượng nộp thuế. Đừng lo lắng, hãy xem đây là dấu hiệu tích cực cho sự phát triển của doanh nghiệp và chuẩn bị thật tốt.
- Với Thuế GTGT: Bạn sẽ áp dụng phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu. Công thức cơ bản là:
Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ %. Tỷ lệ % này tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh (ví dụ: thương mại, dịch vụ, sản xuất…). - Với Thuế TNCN: Bạn sẽ phải kê khai và nộp thuế. Điểm đáng chú ý là bạn được trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế. Quy định mới cũng rất linh hoạt:
Giả sử bạn kinh doanh nhiều ngành nghề (ví dụ: vừa bán quần áo, vừa mở quán cà phê) với các mức thuế suất khác nhau, bạn có quyền lựa chọn áp dụng mức trừ 500 triệu đồng vào ngành nghề có lợi nhất cho mình. Nếu chưa trừ hết 500 triệu từ ngành nghề đó, bạn được trừ tiếp vào ngành nghề khác cho đến khi đủ 500 triệu.
Bí quyết từ chuyên gia: Hãy dành thời gian phân tích lợi nhuận gộp và thuế suất áp dụng cho từng mảng kinh doanh. Việc lựa chọn phân bổ mức trừ 500 triệu một cách thông minh có thể giúp bạn tối ưu đáng kể số thuế phải nộp.
Đặc Thù Cho Cá Nhân Cho Thuê Bất Động Sản
Nếu bạn có thu nhập từ cho thuê nhà, mặt bằng, quy định mới cũng có hướng dẫn cụ thể và có lợi:
- Bạn được trừ 500 triệu đồng/năm trước khi tính thuế TNCN trên tổng thu nhập từ tất cả các hợp đồng cho thuê.
- Bạn có thể chọn trừ vào một hoặc một số hợp đồng sao cho có lợi nhất. Nếu hợp đồng được chọn chưa trừ đủ, bạn được trừ tiếp vào hợp đồng khác.
- Nếu bên đi thuê đang khai và nộp thay thuế cho bạn, cần ghi rõ trong hợp đồng về việc này và số tiền được trừ cụ thể để tránh nhầm lẫn sau này.
Lộ Trình Chuyển Đổi & Trách Nhiệm Của Cơ Quan Thuế
Nhà nước đã có những quy định rất thông cảm và hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi sang chính sách mới.
Cơ Quan Thuế Sẽ Hỗ Trợ Như Thế Nào?
Theo Điều 17 Nghị định, cơ quan thuế có trách nhiệm rà soát và hướng dẫn cụ thể:
- Với hộ kinh doanh năm 2025 có doanh thu trên 500 triệu: Sẽ được hướng dẫn để kê khai, nộp thuế năm 2026 theo phương pháp mới.
- Với hộ kinh doanh năm 2025 có doanh thu từ 500 triệu trở xuống: Chỉ cần thông báo doanh thu năm 2026, không phải kê khai nộp thuế (nếu vẫn dưới ngưỡng).
Đặc biệt, một tín hiệu rất đáng mừng: Đối với các hộ đã nộp thuế khoán các năm trước, khi chuyển sang kê khai từ 2026, cơ quan thuế sẽ không dùng doanh thu năm 2026 để truy thu thuế các năm trước và không xử phạt (trừ trường hợp có hành vi gian lận, che giấu doanh thu). Điều này giúp chúng ta yên tâm chuyển đổi mà không lo “vạch áo cho người xem lưng”.
Một Số Điều Khoản Chuyển Tiếp Quan Trọng
- Thời hạn nộp hồ sơ đầu năm 2026: Được gia hạn. Hồ sơ khai thuế các tháng 1, 2, 3/2026 có thể nộp chậm nhất đến ngày 20/4/2026.
- Hợp đồng cho thuê bất động sản cũ: Nếu hợp đồng ký trước 2026 và còn thời hạn trên 6 tháng, bạn được điều chỉnh để áp dụng mức miễn thuế mới (500 triệu). Nếu đã nộp thừa thuế, sẽ được xử lý hoàn/giảm.
- Với hộ kinh doanh lớn hơn (doanh thu từ 3 tỷ/năm hoặc chọn tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế): Cần lập bảng kê hàng tồn kho, máy móc thiết bị tại thời điểm 31/12/2025 để làm căn cứ tính chi phí khấu trừ năm 2026. Bảng kê này cần lưu giữ và gửi cho cơ quan thuế theo thời hạn quy định.
Những Thay Đổi Đáng Chú Ý Khác
Bên cạnh Nghị định 68, còn có những thay đổi chính sách khác mà bạn nên biết:
- Miễn thuế TNCN với đầu tư khởi nghiệp sáng tạo: Từ 15/01/2026, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế. Đây là động thái khuyến khích đầu tư mạo hiểm.
- Thống nhất quy định xử phạt: Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định xử phạt về thuế, hóa đơn, hướng tới sự minh bạch và thống nhất hơn.
Những thay đổi này, nhìn chung, đều hướng tới mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa nghĩa vụ và hỗ trợ thiết thực cho khu vực kinh tế cá thể, hộ kinh doanh – vốn là mạch máu quan trọng của nền kinh tế. Việc nắm bắt kịp thời không chỉ giúp chúng ta tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có mà còn mở ra cơ hội để quản trị tài chính doanh nghiệp mình chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.
Hành trình kinh doanh chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng khi chúng ta hiểu rõ luật chơi, biết được những chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, chúng ta sẽ tự tin hơn để vững bước phát triển. Hãy xem việc tuân thủ thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là minh chứng cho sự chuyên nghiệp và bền vững của một thương hiệu. Mỗi lần cập nhật chính sách mới là một lần chúng ta được trang bị thêm công cụ để bảo vệ thành quả lao động của chính mình.
Để không bỏ lỡ bất kỳ thông tin cập nhật, hướng dẫn chi tiết hay những chia sẻ tư vấn giá trị về kế toán, thuế dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, bạn có thể theo dõi thường xuyên tại website Kế toán Thuế Online và Facebook KTO. Chúc anh chị một năm kinh doanh thuận lợi, an tâm về mặt pháp lý và thật nhiều thành công!